Stikstof en de A27

2016, 2018, 2020, 2022...

 

Stikstof en de A27

Het rijk is inmiddels toe aan het derde Wijzigingsbesluit van het in 2016 gepubliceerde Tracébesluit Ring Utrecht A27/A12 (TB). In januari 2021 heeft de Raad van State in een tussenuitspraak de minister gevraagd de rekenmethode voor stikstofdepositie door verkeer beter te onderbouwen. Daarop heeft het kabinet een nieuwe rekenmethode vastgesteld. Omdat de oude rekenmethode ook gebruikt was voor het TB van 2020, is daarmee vast komen te staan dat het TB 2020 juridisch niet houdbaar is.
Demissionair minister Barbara Visser (VVD) heeft daarop aangekondigd opnieuw een Wijzigingsbesluit te willen publiceren, in de eerste helft van 2022, met de nieuwe rekenmethode voor stikstof.

De nieuwe rekenmethode
In de nieuwe rekenmethode wordt alleen gekeken naar stikstof die binnen 25 km van de bron neerslaat in Natura 2000 gebieden. Nu komt van de uitstoot van verkeer slechts 10% binnen die 25 km naar beneden. Dus 90% van de verkeersuitstoot blijft buiten beeld. De nieuwe rekenmethode zal dan ook zeker worden aangevochten, met als een van de eerste juridische toetsen de verlenging van de A15 (project ViA15).

In de procedure voor het TB Ring Utrecht heeft de Raad van State inhoudelijk advies gevraagd aan de Stichting Advisering Bestuursrechtspraak (de StAB). De StAB moet dat advies uitbrengen voor 15 februari 2022. Dan zal er waarschijnlijk nog geen uitspraak in de ViA15 zaak liggen. Het ligt dan ook voor de hand dat het StAB advies over de Ring Utrecht ook een stikstofparagraaf zal bevatten.

Bij de oude rekenmethode was er voor de minister alleen een stikstofprobleem op de Veluwe. In de nieuwe methode zijn daar een aantal Natura 2000 gebieden bij gekomen, bijvoorbeeld de Oostelijke Vechtplassen. Daarom moet zij meer maatregelen (‘mitigatie’ of ‘compensatie’, zie verderop) nemen.

Mitigatie
Om de toename van stikstof op Natura 2000 gebieden te verminderen kan de minister maatregelen nemen. Die maatregelen heten ‘mitigatie’. Eén mitigerende maatregel is al genomen, namelijk de invoering van de maximumsnelheid van 100 km/u overdag op de snelwegen. In de nieuwe rekenmethode levert dat niet genoeg op. Daarom worden er aanvullende maatregelen gezocht. Een maatregel die ze genomen heeft in de ViA15 zaak is het uitkopen van boeren rond de Veluwe. Merkwaardig is dat sommige van deze boeren allang gestopt waren met hun bedrijf. De uitkoop levert dus geen stikstofwinst op. Door die uitkoop blijft er volgens de minister nog wat ‘stikstofruimte’ over als de ViA15 is uitgevoerd. Die wil ze inzetten voor de Ring Utrecht. Naar we aannemen is de Rijksoverheid hard op zoek naar boeren rond bijvoorbeeld de Oostelijke Vechtplassen die zich willen laten uitkopen.

Utrecht en Gelderland verbieden uitkoop door andere provincies
De provincies Gelderland en Utrecht verbieden dat het uitkopen van boeren wordt ingezet als mitigatie voor andere projecten zonder hun toestemming. Dit is om te voorkomen dat kostbare stikstofruimte in hun provincie weggekocht wordt door andere provincies. Maar de Rijksoverheid kan dit overrulen, en dus mag zij wel mitigeren zonder toestemming van de provincie. De provincie Gelderland ziet nu bijvoorbeeld dat de minister een boerderij in Lunteren opkoopt om de Ring Utrecht mogelijk te maken. De provincie kan nu die ruimte niet gebruiken voor broodnodige woningbouw in Otterlo.

Compensatie
Na mitigatie blijven er nog Natura 2000 gebieden over waar de stikstofdepositie zal toenemen als de Ring Utrecht wordt verbreed. Daar gaat de natuurkwaliteit omlaag. De Europese ‘Habitatrichtlijn’ staat dat wel toe, maar alleen onder strenge voorwaarden. Een van die voorwaarden is dat het verlies gecompenseerd moet worden. De hoeveelheid compensatie wordt berekend met een formule die gebaseerd is op een inschatting van hoeveel vierkante meters natuur er verdwijnt door het project. Maar natuurkwaliteit hangt niet alleen af van vierkante meters. Soortenrijkdom is veel belangrijker.

Natuurschade buiten beeld en aanvechtbaar
Door het gebruik van een afkapgrens van 25 km blijft het grootste deel van de natuurschade buiten beeld. Wat er binnen die 25 km grens gebeurt, is ook aanvechtbaar. Er wordt zowel fout ‘gemitigeerd’, uitkoop van boeren uit die allang gestopt zijn, als  fout ‘gecompenseerd’, met formules die natuur in getalletjes omzetten maar niet kijken naar soortenrijkdom. Daarnaast wordt er gekozen voor een zeer omstreden snelwegverbreding boven woningbouw.

En dit alles gaat dus over rekenen. De  vraag is de Raad van State deze rekenkundige trucs gaat accepteren. In werkelijkheid  blijft de natuur achteruit gaan, maar daar maakt dit kabinet zich niet druk over.

20 november 2021

Verder lezen?

 

stikstof natura2000 a27
Dus 90% van de verkeersuitstoot blijft buiten beeld.
Share This

Deel dit

Deel dit bericht met je vrienden!